BIBLIODRAMA W EWANGELIZACJI

Owocem mojej miłości do teologii i bibliodramy była międzynarodowa konferencja teologiczna, która miała miejsce w dniach 24-25 maja 2018 roku. Była ona możliwa przede wszystkim dzięki zrozumieniu mojego pomysłu przez księdza profesora Mariana Kowalczyka SAC. Jego zaangażowanie przyczyniło się do stworzenia konferencji ram organizacyjnych na najwyższym poziomie.

Miejscem konferencji było Wyższe Seminarium Duchowne ojców pallotynów w Ołtarzewie pod Warszawą.

W konferencji wzięli udział naukowcy z Polski, Niemiec i Węgier. Program połączył wykłady teologiczne z warsztatami bibliodramy.

Konferencja nosiła tytuł: Apostolat biblijny a wyzwania współczesności. Bibliodrama w ewangelizacji. Dla mnie była ona o tym, jak z pomocą bibliodramy wejść dziś w świat Ewangelii zapisanej na kartach Pisma Świętego.

Profesor Marcel Martin w swoim sprawozdaniu z konferencji napisał w niemieckim czasopiśmie bibliodramatycznym „TextRaum”: „W trwającej nieprzerwanie czterdziestoletniej historii europejskiej bibliodramy po raz pierwszy mieliśmy okazję uczestniczyć w naukowej konferencji o charakterze międzynarodowym i międzydyscyplinarnym na temat praktyki i teorii bibliodramy.” (TextRaum, 24 Jahrgang, Ausgabe 49, November 2018, s. 52-53)

Sympozjum rozpoczęło się referatem ks. dr hab. Mirosława Mejznera SAC, rektora Wyższego Seminarium Duchownego Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego w Ołtarzewie, pt. Pismo Święte jako ucielieśnienie osobowego Logosu. W swoim referacie ks. Rektor opowiadał m.in. o doniosłym znaczeniu Pisma Św. na przestrzeni wieków. Odwołał się do doświadczenia przeżywania relacji ze słowem Bożym Ojców Kościoła, m.in. św. Hieronima, św. Augustyna, Orygenesa.

Warto nie tylko badać Pismo Św., lecz także, a nawet przede wszystkim pozwolić słowu Bożemu przemówić do siebie – mówił ks. Mejzner.

Następnie Ksiądz Rektor przedstawił główny motyw Ołtarzewskich Dni Apostolskich. Tym motywem jest bibliodrama, która potrafi zafascynować i doprowadzić do praktycznego wyrażania słowa Bożego w życiu konkretego człowieka. Po tym ks. Mejzner przywitał zebranych gości oraz zaprosił ks. prof. dr hab. Franciszka Mickiewiecza SAC, wykładowcę w Wyższym Seminarium Duchownym w Ołtarzewie oraz na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, do wygłoszenia prelekcji pt. Znaczenie Biblii w ewangelizacji.Prelegent skupił się na trech wątkach:

1) Jezus Chrystus pierwszym ewangelizatorem i treścią Ewangelii

2) Słudzy słowa Bożego

3) Potrzeba duszpasterstwa biblijnego

Na początku wystąpienia ks. Mickiewicz podkreślił, że wzorem wszelkiego apostolstwa jest sam Jezus Chrystus, który był pierwszym głosicielem Ewangelii. Następnie prelegent odwołał się do trzech różnych tłumaczeń pierwszego zdania Ewangelii wg św. Marka. Warto zaznaczyć, że we wszystkich tłumaczeniach jest zawarty pewien program ramowy, który możemy określić mianem ewangelizacji. Z kolei sama ewangelizacja nie jest głoszeniem katolickiej nauki społecznej, nie jest również pięknym opowiadaniem mądrościowych sentecji, ale jest głoszeniem Dobrej Nowiny o Jezusie Chrystusie, czyli ukazywaniem jedynej drogi do zbawienia.

Mówiąc o sługach słowa Bożego, Ksiądz Profesor odwołał się do uczonych w Piśmie. Chociaż często spotykamy się z krytyką pod ich adresem, to należy jednak pamiętać, że to oni odegrali ważną rolę w przybliżaniu Pisma Św. ludziom tamtej epoki. Apostołowie chcąc czy niechcąc naśladowali ich przykład interpretacji, dowodzenia, wyjaśniania. Apostołowie także musieli wykazać, że całe Pismo Św. mówi o Jezusie Chrystusie. Oni byli poniekąd zmuszieni do dobrej znajomości Pisma Św. Z kolei Ojcowie Kościoła nierzadko określali samych siebie mianem „sług Słowa Bożego”.

Akcentując ważność prowadzenia duszpasterstwa biblijnego prelegent zachęcał do lepszej zażyłości z Pismem św. Jeżeli chodzi o kolejność czytania poszczególnych ksiąg, to najlepiej rozpocząć od czytania Ewangelii. Na koniec swojego wystąpienia Ksiądz Profesor pokreślił, że słudzy słowa Bożego mają przede wszystkim pomagać sobie i innym odkrywać tajniki Pisma Św., w którym są zawarte słowa życia.strzałek do góry/do dołu aby zwiększyć lub zmniejszyć głośność.

Kolejny prelegent, ks. prof. dr hab. Mirosław Wróbel, dyrektor Instytutu Nauk Biblijnych Wydziału Teologii KUL, przedstawił zasady interpretacji tekstów biblijnych. Na początku odwołał się do niektórych encyklik papieskich, mówiących o zasadach poprawności interpretowania Pisma Św. Następnie sformułował 20 zasad katolickiej interpretacji słowa Bożego. Zasadą zaś fundamentalną jest stwierdzenie, że Biblia jest słowem Bożym wyrażonym ludzkim językiem. Dlatego należy poznawać Biblię w jej ludzkim uwarunkowaniu. Inne zaś zasady mówią o różnych aspektach badania tekstu biblijnego (np. zasada wykorzystania hermeneutyki filizoficznej mówi o przedrozumienie tekstu. Polega na życiowej relacji do rzeczywistości lub do tradycji czy kultury. To znaczy, że np. osoba żydowska będzie czytała NT w innym przedrozumieniem tekstu natchnionego, niż osoba z innego kręgu społecznego czy kulturowego. Te oraz inne zasady badania tekstu biblijnego stanowią fundament egzegazy biblijnej.

Praca nad tekstem biblijnym nie może ograniczać się tylko do pracy „w laboratorium”, ale przede wszystkim ma znajdować swoje źródło w oratorium. – skonkludował ks. Wróbel

Kolejny referat wygłosił główny organizator sympozjum, ks. prof. dr hab. Marian Kowalczyk SAC, dyrektor Centrum Teologii Apostolstwa „Pallottianum” i kierownik katedry Teologii Dogmatycznej Pozytywnej Wydziału Teologicznego UKSW, a także wykładowca w Wyższym Seminarium Duchownym Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego w Ołtarzewie. Już sam tytuł prelekcji: Tajemnica Wcielenia: Logos incarnatus według Josepha Ratzingera – Benedykta XVI nakazał zdecydowanie podkreślić, że według Ratzingera przyjęcie ciała jawi się jako zgoda Syna słuchającego Ojca (posłusznego Ojcu) i to właśnie „posłuszeństwo zostaje wcielone”, co oznacza, że odpowiedź Syna „staje się ciałem”, a „teologia Słowa staje się teologią Wcielenia”. W tym kontekście ks. prof. Kowalczyk przywołał Komentarz J. Kard. Ratzingera do słów dziesiątego rozdziału Listu do Hebrajczyków, który interpretuje wydarzenie Wcielenia jako wewnątrz-Boski dialog: „Utworzyłeś mi ciało”, mówi Syn do Ojca. To utworzenie ciała dokonuje się jednak przez dzięki temu, że nie tylko Syn, lecz także Maryja mówi: „Oto przychodzę pełnić Twoja wolę” (Hbr 10,5-7; Ps 40,6-8). Ciało zostaje utworzone dla Syna dzięki temu, że Maryja cała powierza się woli Ojca i oddaje do dyspozycji swe ciało jako namiot Ducha Świętego, a więc jest Tą, która umożliwiła Wcielenie Syna Bożego. Wobec tego nigdy nie można zapomnieć, że J. Kard Ratzinger – Benedykt XVI cierpliwie i przekonująco uczył, że Logos przyjął ciało – za sprawą Ducha Świętego z Maryi Dziewicy i w swej absolutnej pokorze Syna stał się „Emmanuelem, Bogiem z nami” (Mt 1,23), Bogiem, który rozłożył swój namiot wśród naszych pielgrzymich namiotów ludzkich. Dzięki temu „człowiek zamieszkał w swym domu, jakim jest Słowo”. Modlitwa Jezusa do Ojca: „Uświęć ich w Prawdzie”, znaczy więc w głębszym sensie: „Uczyń ich jedno ze mną, z Chrystusem. Zwiąż ich ze Mną. Przyciągnij do mnie” (Benedykt XVI, adhortacja Verbum Domini, nr 80).

Podczas prelekcji wielokrotnie wybrzmiewała myśl przewodnia, którą można określić w następujący sposób: Logos Incarnatus jest istotnym elementem naszego zbawienia. Prelegent na podstawie dzieł Josepha Ratzingera wyjaśniał słuchaczom, na czym w aspekcie wcielenia Syna Ojca Przedwiecznego polega chrześcijańskie uduchowienie i uświęcenie. Zaznaczył również, że realistą jest ten człowiek, który w Słowie Bożym rozpoznaje fundament wszystkiego. Prelegent podkreślił, iż ten właśnie motyw powoduje, że wyjątkowo ważne jest wchodzenie w komunię z wcielonym Słowem Bożym, zwłaszcza dzięki pełnemu uczestnictwu w Eucharystii (ks. prof. Kowalczyk wspomniał w tym miejscu, że obecni na sympozjum referenci wyznania ewangelickiego w pełni podzielają katolicką wiarę w eucharystyczną obecność Chrystusa pod postacią chleba i wina, przeistoczonych w Jego Ciało i Krew. Dlatego też podczas sprawowania Eucharystii będą mogli przystąpić do komunii św.). Kończąc wystąpienie – w kontekście Złotych myśli Josepha Kard. Ratzingera-Benedykta XVI – prelegent przytoczył lapidarne stwierdzenie Prymasa Tysiąclecia, Stefana Kard. Wyszyńskiego: „Każde słowo Boże jest po to, aby stało się ciałem!”.

Kolejnym prelegentem był ks. dr Krzysztof Marcyński SAC, adiunkt w Instytucie Edukacji Medialnej i Dziennikarstwa na UKSW w Warszawie oraz wykładowca homiletyki w Wyższym Seminarium Duchownym Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego w Ołtarzewie. Swoją prelekcję pt. Kompetencja komunikacyjna Jezusa z Nazaretu rozpoczął od postawienia pytania: jaką kompetencję komunikacyjną miał Jezus z Nazaretu? Następnie skupił się na trzech podstawowych elementach prawdziwej komunikacji, tzn. na wiedzy, umiejętności oraz motywacji. Prelegent stanowczo podkreślił, że bez tych elementów nie możemy mówić o dobrej i autentycznej komunikacji. Kontynuując ten wątek, ks. Marcyński powiedział, że w komunikacji bierzemy pod uwagę sposób mówienia, słuchania oraz reagowania. Badając Ewangelię wg św. Marka prelegent wyróżnił 78 rozmów, 40 z nich to są rozmowy z Jego uczniami. Warto pokreślić, że Jezus z Nazaretu komunikował się z różnymi osobami oraz grupami społecznymi i do każdych z nich miał wyjątkowe podejście. Co się składało na sukces komunikacyjny Mistrza z Nazaretu ?

Umiejętność doskonałego słuchania
Posiadał doskonały kontakt wzrokowy
Doskonale mówił i koncentrował się na języku oraz sposobie wypowiadania się konkretnego rozmówcy
Doskonałe wyrażał zainteresowanie i empatię względem innej osoby
W podsumowaniu ks. Marcyński stwierdził, że Jezusowa umiejętność skutecznego komunikowania się z innymi ludźmi polegała na głębokiej i doskonałej motywacji do komunikacji. Na czym była zbudowana motywacja Jezusa? Na doskonałej miłości. Kompetencja komunikacyjna jest wyrazem Jego miłości. Ta miłość sprawia, że Jego komunikacja jest doskonała. Właśnie takiej komunikacji prelegent życzył wszystkim uczestnikom sympozjum i tym akcentem skończył się pierwszy blok tematyczny.

Mszy Św., która w tym dniu została odprawiona o godz. 12.00 w kościele seminaryjno-parafialnym pw. Królowej Apostołów, przewodniczył ks. dr Adrian Galbas SAC, przełożony prowincjalny prowincji Zwiastowania Pańskiego. Gorąco zachęcam do odsłuchania homilii Księdza Prowincjała.

Po Mszy św. miał miejsce uroczysty obiad, a po nim, o godz. 14.00 rozpoczął się drugi blok tematyczny.

Drugi blok tematyczny zapoczątkował ks. dr Ireneusz Kamionka z Wyższej Szkoły im. Bogdana Jańskiego w Szczecinie. W swoim wystąpieniu pt. Słowo Boże w działalności duszpasterskiej prelegent nie tylko podzielił się własnym doświadczeniem duszpasterskim, lecz także zwrócił uwagę na konkretne zagrożenie traktowania słowa Bożego jako instrumentu do osiągania własnych celów.

Każde czytanie Biblii ma być ukierunkowane na kontemplację Jezusa Zmartwychwstałego. Ta kontemplacja przyczynia się do osobistego spotkania się z Bogiem – mówił ks. Kamionka

W podsumowaniu prelegent zaznaczył, że istnieje potrzeba takiej ewangelizacji, któraby rozpoczynała się od ewangelizowania samego siebie. Wyodrębnił również pewne pożyteczne inicjatywy, które służą pomocą w głębszym przeżywaniu swojej relacji ze słowem Bożym (np. Tydzień Biblijny, Narodowe Czytanie Pisma Św., z ostatnich to telewizyjny kurs biblijny w telewizji TRWAM).

Następny prelegent, doc. dr hab. P. P. Varga, (Eötvös Loránd University, Budapeszt) wygłosił referat pt. Bibliodrama w edukacji i katechezie. Na początku podzielił się własnym doświadczeniem w zakresie prowadzenia bibliodramy. Wyodrębnił jej podstawowe etapy. Zaznaczył, że bibliodrama częściowo korzysta z psychodramy, ale one nie są tożsame. W bibliodramie zaś bardzo ważna jest identyfikacja z konkretną biblijną postacią. Następnie określił ważne momenty, związane z bezpośrednim graniem bibliodramy przez młodzież. Jak zaznacza prelegent, różne grupy wiekowe wybierają różne tematy do przedstawienia w bibliodramie. Ogólnie dla młodzieży jest bardziej zrozumiała historia Starego Testamentu, gdzie ludzie prawi i wierni są nagradzani, a źli są karani. Należy zwrócić uwagę, że wybór roli jest często związany z konkretnym doświadczeniem życiowym. Co więcej, sam koordynator/przewodnik bibliodramy włącza się w akcję i uczestniczy już w innej rzeczywistości. W związku z tym można zaobserwować, jak popzez zabawy kształtują się u młodzieży odpowiednie postawy życiowe, które doprowadzają do dojrzalszej relacji z Bogiem.

Następny z prelegentów, a właściwie prelegentka doc. Sabine Ahrens (Pädagogisch-Theologisches Institut (PTI) der Evangelischen Kirche im Rheinland) przedstawiła referat pt. Zur Aktualität einer dialogischen Lesart der Bibel – Janusz Korczak und das Kind Mose. ( tłum. Aktualność dialogicznej lektury Biblii – Janusz Korczak i „Dzieci Biblii – Mojżesz”). Swoje wystąpienie podzieliła na 5 części:

Korczak i „Dzieci Biblii: Mojżesz”
Korczak i jego lektura księgi Wyjścia jako Midrasz
Obcość, antysemytyzm i upośledzienie
Bibliodrama jako uaktualniona interpretacja
Projekt dialogu
W każdej części wystąpienia prelegentka starała się ukazać kluczowe momenty związane m.in. z życiem Janusza Korczaka i jego działalności. W pierwszej części skupiła się na genezie i okolicznościach powstania książki „Dzieci Biblii: Mojżesz”. W drugiej części opowiadała o charekterystycznym podejściu Korczaka do lektury księgi Wyjścia. Następne zaś części referatu stanowiły rozwinięcie oraz uzupełnienie tech treści, które zostały przedstawione wcześniej. Kończąc wystąpienie, doc. Sabine Ahrens zauważyła, że nasze spotkanie z Korczakiem i jego lektura historii Mojżesza ma miejsce w czasie gwałtownych debat politycznych w krajach Europy poszukujących wspólnego kierunku dla ich polityki. Spotykamy się, ponieważ nie chcemy, aby fundamentalistyczne i autorytatywne prądy zdeformowały obraz religii. Czynimy to poszukując nowego „My”, albo lepiej: na gruncie wspólnego doświadczenia „My”, które wraz z tym projektem, czyli projektem dialogu, pragniemy rozwijać.

Kolejny prelegent dr hab. Holger Dörnemann (Katholisch-Theologische Fakultät Lehrstuhl für Religionspädagogik und Didaktik im Religionsunterricht Ludwg Maximilians Universität München) wygłosił referat pt. Körper und Raum im Bibliodrama (tłum. Ciało i przestrzeń w bibliodramie). Punktem wyjścia było stwierdzenie, że bibliodrama daje przestrzeń pierwotnej cielesności człowieka. Okazuje się, że poprzez oddzieloną przestrzeń sceny staje się możliwe wkroczenie w przestrzeń doświadczenia, aby przeżyć pierwotną obecność ciała w przestrzeni objawienia, jaką jest świat. Ważną rolę odgrywa tekst. Jak zaznacza prelegent, czasami przykrywa on w naszym doświadczeniu życiowym doświadzenie samego siebie, ale czasami właśnie je początkuje. Najważniejsze jest jednak to, że przestrzeń oraz tekst biblijny dają możliwość objawienia się cielesności człowieka jako zamierzonej przez Boga. Bibliodrama jest praktyczną możliwością prezentacji teologii ciała. Jest ona, wg prelegenta, teologią ciała w sensie pierwotnym.

Kolejną prelekcję pt. Zastosowanie bibliodramy w spotkaniach rekolekcyjnych wygłosił ks. dr hab. Romuald Jaworski z Instytutu Psychologii UKSW.

Na początku prelekcji ks. Jaworski postawił następujące pytanie: na ile jest możliwe zastosowanie i jaka jest wartość bibliodramy w różnorakich spotkaniach rekolekcyjnych? Aby odpowiedzieć na to pytanie należy jasno określić cele rekolekcji: kształtowanie postaw religijnych, nawrócenie, czyli zmiana myślenia, pogłębienie własnej tożsamości religijnej.

Bibliodramę, wg ks. Jaworskiego, należy traktować jako spotkanie. W tym spotkaniu niezwykle ważną rolę odgrywa płaszczyzna współodziaływania psycholigii z religią. Prelegent zaznaczył, że jest możliwe również spotkanie się teologii z psychologią na poziomie dyskusji i dialogu. Przy czym płaszczyzna dialogu jest ważniejsza. W bibliodramie doświadczamy pewnego rodzaju dramatu. W tym kontekście ważna jest identyfikacja z konkretną osobą biblijną. Co więcej, wg prelegenta, w każdym z nas żyje ta lub inna postać biblijna. Oprócz spotkania psychologii z religią, mamy do czynienia ze spotkaniem historii ludzkości i osobistej historii życia każdego człowieka. Bibliodrama jest spotkaniem z samym sobą, z innymi ludźmi, a nade wszystko z Bogiem. W tym kontekście można dostrzec dwa typy relacji „ja-to” oraz „ja-Ty” (por. M. Buber).

Mówiąc dalej, prelegent przytoczył kilka aspektów dot. realizmu bibliodramy, który jest odrębny od symbolizmu. Na tej płaszczyźnie spotykamy się z:

Realizmem doświadczeń egzystencjalnych
Realizmem osobistych doświadczeń życiowych uczestników bibliodramy
Symbolizmem i archetycznym charakterem treści biblijnych
Pod koniec swojego wystąpienia ks. Jaworski zaakcentował konieczność rozwijania tożsamości religijnej tak indywidualnej jak i społecznej, a także zrobił kilka uwag metodycznych i metodologicznych dot. prowadzenia bibliodramy (np. długość czasu trwania spotkania, wiek, liczebność grupy, poziom przygotowania biblijno-teologicznego).

Ostatnim prelegentem, a właświe prelegentką pierwszego dnia sympozjum była Pani dr Krystyna Sztuka z Akademii Jana Długosza w Częstochowie. Temat jej prelekcji brzmiał następująco: Wyobraźnia w bibliodramie i w modlitwie Ignacjańskiej – rozwój duchowy (rekolekcje ignacjańskie).

Swoje wystąpienie prelegentka rozpoczęła od podania definicji wyobraźni. Wyobraźnia to proces poznawczy przenikający nasze życie psychiczne. Mówiła również o jej znaczeniu nie tylko w aspekcie modlitwy, lecz także w kontekście całego życia człowieka. Zaznaczyła, że w najbardziej prostej i użytecznej formie wyobraźnia odgrywa rolę narracyjną (np. używanie metafor). Na co dzień wyobraźnia ma charakter odtwórczy, natomiast wyobraźnia twórcza przejawia się w codzienności znacznie rzadziej. Rozwijanie umiejętności twórczej wyobraźni jest bardzo pożyteczne chociażby ze względów tak epistemologicznych jak duchowych.

Prelegentka podkreśliła, że ludzie dość często mylą wyobraźnię z wiarą. Jeżeli coś nie mogą sobie wyobrazić, to już w to „coś” nie wierzą. Wiara może w pewnej mierze zaczynać się od konkretnej formy wyobraźni, ale na nią się nie kończy. Wyobraźnię jednak należy kontrolować, ponieważ ona może odgrywać rolę destrukcyjną (np. utrzymywanie się w pewnych stanach emocjonalnych, spowodowanych przykrym życiowym doświadczeniem lub uprzedzeniem względem innej osoby/osób). Wiele ludzi cierpi z powodu nadpobudliwości wyobraźni, która męczy człowieka. Stąd wynika, że wyobraźnia jest potężnym instrumentem, który może pomagać w życiu albo niestety ją niszczyć. Kształtuje się ona w relacjach. Poza relacją ona się nie rozwija. W tym kontekście nasuwa się pytanie o rolę wyobraźni w modlitwie. Właśnie zdolność koncentracji uwagi oraz zdolność skupienia się na modlitwie jest możliwa dzięki twórczej wyobraźni.

Biorąc pod uwagę wyżej powiedziane, można potraktować bibliodramę jako wstęp do modlitwy. Jaki jednak jest pożytek z wprowadzania wyobraźni twórczej do sfery modlitwy? Od razu warto zaznaczyć, że wyobraźnia nie jest tożsama z marzeniem. W wyobraźni chodzi o specyficzny sposób kontroli umysłu. On (umysł – M.B.) odgrywa podstawową rolę. Stąd wynika, że prawidłowo ukształtowana wyobraźnia jest pomocna w modlitwie oraz w dobrym przekazie własnego doświadczenia religijnego.

Drugi dzień sympozjum miał charakter nie tylko teoretyczny, lecz także praktyczny. Ze względu na warsztaty w owym dniu była przewidziana tylko jedna prelekcja, którą wygłosił prof. dr Gerhard Marcel Martin (Philipps-Universität, Marburg). Tytuł prelekcji – Bibliodrama: duchowy wstęp do egzegezy i gry. Na wstępie Pan Profesor wyjaśnił na czym polega bibliodrama. Następnie skupił się na bibliodramatycznym podejściu do tekstu biblijnego. Dla takiego podejścia niezwykle ważne są osiągnięcia metody historyczno-krytycznej w badaniu tekstów Pisma Św. Kolenym punktem wystąpienia było omównienie duchowych aspektów „gry” w ujęciu bibliodramatycznym. W ostatnim punkcie prelekcji Pan Profesor opowiedział o niektórych pozytywnych skutkach, które następują po odgrywaniu roli w bibliodramie. W podsumowaniu prelegent przedstawił pewne narzędzia bibliodramatyczne na przykładzie 8 rozdiału Ewangelii wg św. Jana, wersety 1-11.

Po przerwie kawowej odbyły się warsztaty. Uczestnicy sympozjum wraz ze swoimi opiekunami udali się do przygotowanych sal, gdzie mogli już osobiście doświadczyć czym tak naprawdę jest bibliodrama. Oto tak opisuje własne doświadczenie jeden z uczestników warsztatów:

Uczestniczyłem w podobnych warsztatach po raz pierwszy i mam nadzieje, że nie po raz ostatni. Dla mnie czymś bardzo ważnym było wejście w rolę konkretnej postaci biblijnej oraz pewne utożsamienie się z nią. Moim zdaniem, bibliodrama jest konkretnym wydarzeniem. Ono pomaga wejść we własne doświadczenie życiowe i z kolei wyjść z niego, aby znaleźć się na wyższym poziomie własnego człowieczeństwa, które coraz bardzie pragnie Boga żywego.

Po warsztatach miał miejsce obiad, podczas którego ks. Przemysław Podlejski SAC, wicerektor Wyższego Seminarium Duchownego Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego w Ołtarzewie, skierował podziękowania wszystkim uczestnikom i organizatorom sympozjum. Tym optymistycznym akcentem skończyło się międzynarodowe sympozjum pt. „Apostolat biblijny a wyzwania współczesności. Bibliodrama w ewangelizacji”.

al. Maksim Bolandz SAC | 2018-05-25

Więcej o konferencji można przeczytać na stronie Centrum Teologii
Apostolstwa „Pallotianum”:

https://pallottianum.pl/sympozja/?doing_wp_cron=1659034833.7332620620727539062500